Çocuğun Zekâsını Destekleyen Yöntemler

Dahi çocuk nasıl yetiştirilir?

Her aile zeki çocuğu olsun ister ve çocuklarını büyük oranda de öyle görür. Peki aileler zeki çocuk yetiştirmek için ne yapmalı? Önerilerimizin aniden, %100 olarak çocuğunuzu değiştireceğini söylemiyoruz fakat çocuk yetiştirmedeki uzman görüşlerinden ve dahilerin hayatlarından alınanan önemli noktaları sizinle paylaşacağız

Zeki çocuk yetiştirme konusuna bir de şöyle bakabiliriz. Çocuklarımız çok zeki olmasa da çocuklarımızı en güzel şekilde yetiştirmek zorundayız. Bazı ebeveynler için çocuk sadece kendi kendini tatmin aracıdır hayatta gerçekleştiremediği şeyleri çocuğun üstünden gerçekleştirmeye çalışır ve bunun için onun çok zeki olup kendinden daha büyük hatta kendinin özendiği bir statüye sahip olmasını ister. Bu ise zararlı çocuk yetiştirme tutumudur. Peki sağlıklı çocuk eğitim metodu nedir?

Çocuğumuzu birden bütün bilgileri beynine sokmaya çalışmaktansa gerektiğinde ve ihtiyaç olduğunda çocuğumuzun etrafındaki uyaranlardan farkındalık oluşturmasını sağlamaktır. Mesela büyük dahi ibn-i Sina’ nın babası bir vergi uzmanıdır ve evinde bütün gün matematik hesapları konuşulur ve ibn-i Sina bu konularla sürekli uyarıcılarla, uyarılır. Düşünün ki, babanız evde bir matematik problemiyle saatlerce uğraşıyor. Siz merakla ve imrenerek onu izliyorsunuz. Müthiş bir eğitim uyarıcısı. Zaten kalıtım, iyi bir eğitim, merak ve evlerdeki entelektüel durum bir araya geldiği zaman ortaya dahi çıkar.

Çocuğun dış disipline değil iç disiplinin gelişmesini sağlamalıyız. Peki ne demektir bu. Çocuğu bir şeyin mantığını ikna ettiğimizde, çocuğun iç disiplinini geliştiririz. Mesela bir saat tabletle oynayan çocuk bir saat sonra canı istemese bile tableti ufak bir uyarıyla kapatabiliyorsa iç disiplin olgunlaşmaya başlamıştır. Gerekli takiple, dış disiplinle birleşmesiyle beraber bir saat sonra tableti kapatır ve bunun artık kapatılması gereken bir şey olduğunu uzun vadede öğrenir bazen aileye kırmamak için aileye saygı niyetiyle öğrenir, bazen gerçekten kötü bir şey olduğunu şuuruyla öğrenir.

Çocukların daha iyi olduğu alanlarda desteklenmeleri çok önemlidir. özellikle maddi durumları orta ve düşük olan aileler çocuklarının gelecekte atılım yapabileceği bölümlere veya eksik olduğu bölümlere paralarını harcarlar. Örnek vermek gerekirse matematik yapamayan bir çocuğa matematik dersi aldırır. Niye çünkü sınavlarda çok işe yarar, bu şu anda mantıklı görünse de günümüzde üniversitenin artık sıradanlaştığı ve üniversite mezununun iş bulamadığı bir ortamda bence yanlıştır. İyi niyetli bir yanlıştır. Çocuğumuzun zeka ve yetenek türünü erkenden keşfedip o konuda onları kurs aldırabilirsek daha hızlı mesafe almalarını sağlayabiliriz. Örnek vermek gerekirse bir matematik sınavında % 80'lerde olan, yani %20'lik bir kısmı arkasında bırakan bir çocuğa matematik dersi olarak belli bir yere kadar çıkartılabilir. Fakat eğer çocuğunuzun resmine ilgisi ve resim yeteneği varsa ki bu yetenekle, yüzde seksen yaşıtını geride bıraktığını gösteriyor ortalama çocukların resim zekası olan iyi bir resim kursuyla bu çocuk %5'lik dilimi rahatlıkla zorlar. Ön plana sokulabilir buradan kariyer yapma fırsatı verilebilir.

Her şeyden önemlisi de aslında insanın yaptığı işi severek yapması hayat doyumu sağlar insanların yeteneği olduğu konularda da bu işleri daha fazla sever ve daha başarili olur.

Çocukların mutlaka sorularına yaşlarına uygun cevaplar verilmeli, göz teması beden teması kurulup cevap verilmeli çünkü çocuk etkili dinlenilmediğini anlar. Etkin dinleme çocuğun zekasını geliştiren etmenlerden bir tanesidir.

Çocuk doğduktan sonra sağlıkta beslenmeli. Mümkünse katkı maddesi olan gıdalar kullandırılmamalıdır. Özellikle bebek ve çocukken tükettiği gıdaların içeriklerine bakılmalı ve doğal beslenmesi sağlanmalı günümüzde bazı rahatsızlıkların otizm gibi bazı uzmanlar tarafından sebebinin katkılı gıda maddeleri olduğu iddia edilmektedir

Ayrıca bir de şöyle bir handikaba düşüyoruz çocuğumuz çocuğumuzun zeki ve atılgan olmasını istiyoruz ama bizi sorgulamaya başladığında ya da bizim yaptığımız hataları yüzümüze vurduğunda veya ona saçma gelen fikirleri bize söylediğinde onu bastırmaya çalışıyoruz. Bence bu konuda samimi değiliz. Eğer samimi olsaydık zeki çocuk yetiştirmek isteseydik öncelikle onun fikirlerine saygılı olup ona destek verirdik. Fakat burada şöyle bir fark var bence hakkını aramakla ukalalık arasında ince bir çizgi var: O an kendini haklı gelen mevzuda hakkını savunmaya hak arama denir. Ama konuşmak için konuşmak, kendini göstermek için konuşma, karşı tarafı rencide etmek için konuşma veya ben buradayım mesajı vermek için konuşmaya ukalalık diyoruz. Bence bu ikisindeki ayrımında çocuğa verilmesi gerekir.

Çocuğun bebeklik çağında oyuncaklarıyla oyun oynaması, bizle etkileşimli oyunlar oynaması çocuğun gelişimini sağlar. Televizyona ve tablete hapsolmamış olması da zeka gelişimi açısından önemli bir etkendir.

Küçük yaşlarda paramızı, bir akülü arabaya yerine çocuğumuzun merakını çekecek bir mikroskoba, bir teleskopa, bir bilim setine ayırsak çocuğun bilime merakını arttırırız. Bu da zekasını artı oranda etkileyecektir. Çünkü çocukların ilk çocukluk evresinde sinir hücreleri yoğun bir şekilde artar. Etkileşime girilen nitelikli uyaranlar sayesinde, çocuğun yetenekleri artar. Çocuklarımızın merakı olan bir yere yönlendirerek onun oradaki zekasını arttırmış olacağız

Ev içinde kitap, gazete, dergisinin bol olması ailenin bununla vakit geçirmesi de çok önemlidir Fakat eğer bunun pratikte yapamıyorsak bence bu ortamı sağlayamazsak, çocuk kitabı özendiremediysek telaşa kapılmamalı. Çağımız biliyorsunuz dijital çağı. Görsellik ve duyum daha önemli hale geldi. Çocuklarımızla beraber YouTube videoları, bilimsel videolar, izleyerek veya sosyal medyada bilimle alakalı merak artırıcı kanallar takip ederekte bunu sağlayabiliriz. Çocuklar aşırı hareketli video, çizgi filmleri veya sinemayı bırakıp onlara çok durağan gelen kitapları okumak istemiyorlar. Hiçbir şey yapmamaktansa yukarıda bahsedilen yöntemi yapmak bence daha mantıklı.

Çocukların işine yarayacak bilimsel yerler onun sevdiği mucit icat veya çizgi film kahramanlarından oluşan çeşitli bilimsel etkinliklere izletilerek de onu meraklı tatmin edilebilir. Şöyle bir handikap yaşıyoruz, çocuğa kitap okumaya zorluyoruz. Ama ne yazık ki çok az aile bunda başarılı olabiliyor. Bence bunun yerine artık günümüzün koşullarına gidip artık çocukları online eğitimlerle veyahut YouTube videoları ve bunun gibi daha çok bilimsel ve r bilimsel kaynaklarla eğitmek gerekir.

Bence daha mantıklı kendini özgürce ifade eden insanlar da zekası gelişim yoluna girer. Özellikle ailede demokrasi varsa ve insanlar hakkını arayabiliyorsa, çocuğun zekası da gelişecektir. Çocuğun yaş dönemine göre çocuğa haklar verilmeli ve çocuk hakkını aradığında bundan rahatsız olunmamalıdır.

Çocuğun yaşına göre sorumluluklar verilmeli. Böylece çocuğun yetenekte arttırılmaya çalışılmalı. Ne alakası var diyebilirsin, fakat şöyle bir durum var, öğrenilmiş çaresizlik diye bir terim var. Çoğu zeki insan küçükken bazı alıştırmalar yapmadığı, cesareti geliştirilmediği için basit bazı şeyleri yapamaz. Hepimiz çocukluktan hatırlarız, bazen bir soruyu bilirdik fakat cesaret edip cevap veremezdik. Cesaretsizliğin, zekayı nasıl engellediğine güzel bir örnek.

Cesaret edemediği için günümüzde de ben beceremem kaygısıyla o güzelim zekalarını ve yeteneklerini tüketen insanları etrafımızda çok görürsünüz. Ben yapamam ben edemem der, bu tür insanlar. Halbuki çocuklara sorumluluk verdiğini göreceksiniz ki yetişkinlerden daha fazla sorumluluk sahibi olduklarını göreceksiniz.

Olumsuz zeka pekiştireçlerinden bir taneside, çocuklara küçük yaşta zorla aşırı eğitim verilmesidir. Oyun oynamasına fırsat verilmemesidir. Bu durumdada belki zekası gelişen ve duygusal zekası öyle birçok insan meydana gelir ki, çocukluğunu yaşayamamış tabiri caizse ihtiyar çocuklar meydana gelir. Zekayı geliştiren en önemli önlem yöntemlerden bir tanesi de çocuğa yaşına uygun bilgi verilmesidir.

Şimdi isterseniz yapılan araştırmalardaki çocukların zekasını etkileyen önerilere geçelim.

• Bebeklik ve çocukluk döneminde bol beden teması yapılan ve vücut masajı yapılan çocukların zekasının daha yüksek olduğu gözlemlenmiştir.

• 2 yaşından küçüklere kesinlikle televizyon izlettirilmemeli.

• Denge oyunları üretilmeli denge oyunları, akıl geliştirmeyi etkiler ve çocuğun dikkatini %3 arttırır.

• Erken yaşlarda çocuk sahibi olmakta yine zeka üstünde etkili bir etmendir.

• Küçük yaşta yapılan sporlarda yine zeka üstünde etkilidir. Çocukların sosyal zekasını artırır.

• Aşırı kilolu olmak olumsuz bir durumdur zeka konusunda.

• Hamileyken aldığımız ilaçlara dikkat etmeliyiz.

• Çocukla nitelikli zaman geçirmek bol miktarda etkileşime girmekte zekasını artırır.

• Ağır eleştirmemeli ve korkularına ve kaygılarına saygı duyup onların bizden yardım istediğinde onların arkasında olmalıyız.

• Annenin hamilelikte ve daha sonra sigara alkol uyuşturucu kullanımda çocuğun zekasını kötü yönde etkiler.

• Çocukların bilgisayar ve televizyondan özellikle uzak tutmalıyız. Günlük bir saati geçmeyecek şekilde televizyon ve tablet konusunda çocuklara izin verebiliriz.

Bütün yukarıda saydıklarımız, kalıtımla gelen zekayı en azami seviyeye çıkarmaya yardımcı olur. Ayrıca sağlıklı eğitim metodları dır. Ölçülü uygulandığı müddetçe çok etkili sonuçlar alındığını göreceksiniz.